HURAGANOWE WIATRY

W okresie ostrzeżenia o silnych wiatrach

- słuchać komunikatów podawanych przez radio lub telewizję o rozwoju sytuacji,

- zamknąć i zabezpieczyć okna,

- wnieść do domu przedmioty takie, jak np. narzędzia oraz umocować przedmioty, których nie można wnieść do wewnątrz.

- usunąć lub wzmocnić zewnętrzne anteny,

- zainstalować taśmy wiążące konstrukcję dachu ze ścianami i fundamentami budynku,

- w miarę możliwości ograniczyć wyjazdy prywatnymi samochodami,

- usunąć martwe i słabe gałęzie na drzewach,

- nastawić lodówkę i zamrażarkę na najzimniejszy zakres,

- ograniczyć wyjścia dzieci i osób starszych,

- zadbać o zwierzęta domowe.

Podczas silnej wichury

Nie zatrzymywać się pod trakcjami elektrycznymi, planszami reklamowymi, drzewami, itp. Jeśli jesteśmy w domu:

- słuchać komunikaty podawane w radiu lub telewizorze o rozwoju sytuacji,

- unikać używania wind,

- pozostać z dala od okien, oszklonych drzwi,

- trzymać pod ręką latarki oraz dodatkowe baterie,

- unikać używania otwartych źródeł ognia, takich jak świece lub lampy naftowe,

- ograniczyć korzystanie z telefonu do minimum.

Po odwołaniu alarmu

Wracać do domu dopiero wtedy, gdy władze ogłoszą, że jest to bezpieczne. Unikać lezących tub zwisających przewodów energetycznych i natychmiast zgłaszać takie przypadki do zakładu energetycznego, straży pożarnej lub policji. Ostrożnie wkraczać do swego domu. Pootwierać okna i drzwi w celu przewietrzenia i osuszenia domu. Używać samochodu tylko w koniecznych sytuacjach. Tele­fonu używać tylko w związku z sytuacją zagrożenia.

Pomagać rannym lub poszkodowanym osobom, udzielając pierwszej pomocy. Nie przenosić ciężko rannych osób, chyba że są one bezpośrednio zagrożone doznaniem kolejnych obrażeń.

SPRAWDZANIE INSTALACJI W ZNISZCZONYM DOMU

Sprawdzić, czy występuje ulatnianie się gazu. Jeżeli czuć zapach gazu albo słychać bulgoczący lub syczący odgłos, otworzyć okno i szybko opuścić budynek. Zamknąć dopływ gazu głównym zewnętrznym zaworem, poinformować zakład gazowniczy. Jeśli zamknięto dopływ gazu z jakiegokolwiek powodu, to gaz może być włączony ponownie tylko przez uprawnionego fachowca. Skontrolować zniszczenia instalacji elektrycznej. Jeśli występują iskrzenia, czuć swąd spalonej izolacji, pozrywane i popalone są prze-wody, to należy wyłączyć dopływ prądu głównym bezpiecznikiem lub głównym wyłącznikiem i wezwać elektryka.

Sprawdzić uszkodzenia instalacji wodociągowej i ściekowej. Jeśli istnieje podejrzenie jej uszkodze­nia to należy unikać korzystania z toalet i wezwać hydraulika.

INDYWIDUALNE ŚRODKI OCHRONY PRZED SKAŻENIAMI

Indywidualne środki ochrony przed skażeniami zabezpieczają przed bojowymi środkami trują­cymi, biologicznymi, pyłem promieniotwórczym oraz częściowo przed działaniem promieniowania cieplnego podczas wybuchów jądrowych. Należą do nich środki ochrony dróg oddechowych i środki ochrony skóry.

ŚRODKI OCHRONY DRÓG ODDECHOWYCH

Rozróżnia się dwa rodzaje masek przeciwgazowych

- filtracyjne, których działanie polega na oczyszczaniu powietrza wdychanego z substancji szkodliwych,

- izolacyjne, które umożliwiają oddychanie powietrzem lub tlenem zawartym bądź wytworzo­nym w urządzeniach wchodzących w skład tych masek.

W przypadku braku etatowych środków ochrony można wykonać w prosty sposób zastępcze środki ochrony dróg oddechowych w postaci tamponów. Poniżej podano kilka przykładów wykona­nia zastępczych środków ochrony dróg oddechowych.

1. Szal wełniany lub ręcznik złożony w dwie warstwy, przykładany na nos i usta i zawiązany z tyłu głowy.

2. Do wykonania takiej maski potrzebne są:

- woreczek plastykowy o wymiarach 35 cm x 50 cm x 60 cm ,

- plaster przylepny o wymiarach 2.5 cm x 5 m na wysokości ust i nosa wycina się otwór, dolną część woreczka wkłada się w kołnierz i owija szalikiem. Całość mocowana jest plastrem.

3. Sześć warstw celulozy (ligniny) wkłada się w damską pończochę, obwiązu­je sznurkiem z

dwóch stron i zakłada na twarz.

4. Do sporządzenia takiej maski potrzebny jest

- filcowy kapelusz,

- przeźroczysty, giętki plastyk,

- plaster przylepny

ŚRODKI OCHRONY SKÓRY

Do ochrony skóry wykorzystuje się ogólnowojskową odzież ochronną która, składa się z płaszcza ochronnego, pończoch i rękawic ochronnych.

Ponadto do ochrony skóry można wykorzystywać odzież ochronną lekką (do długotrwałych działań w terenie skażonym).

Przed pyłem promieniotwórczym zabezpieczają też zastępcze środki ochrony skóry. W stosun­ku do bojowych środków chemicznych i biologicznych mają ograniczone zdolności ochronne.

Zastępczymi środka-mi ochronnymi skóry mogą być:

- fartuchy ochronne gumowe, z tkanin podgumowanych i impregnowanych, skórzane i z two­rzyw sztucznych,

- wszelkiego rodzaju płaszcze i peleryny przeciwdeszczowe z gumy lub podgumowane z płótna
impregnowanego, tkanin z włókien sztucznych, folii itp.,

- kombinezony skórzane i ubiory z folii metalizowanej, buty gumowe, skórzane i z tworzyw sztucznych, okulary ochronne (przemysłowe, narciarskie, motocyklowe),

- nakrycia głowy gumowe, skórzane i z tworzyw sztucznych.

Z wymienionych środków można skompletować odzież ochronną, która (uzupełniona maską lub

półmaską) umożliwi wykonanie krótkotrwałych czynności ratunkowych.

ZBIOROWE ŚRODKI OCHRONY LUDNOŚCI

Do zbiorowych środków ochrony ludności przed działaniem broni masowego rażenia i niebez­piecznych środków chemicznych zalicza się budowle ochronne i ewakuację.

BUDOWLE OCHRONNE

Ze względu na właściwości ochronne budowle dzielą się na:

1.schrony,

2.ukrycia:- typu I - zabezpieczające przed czynnikami wybuchu jądrowego,
- typu II - zabezpieczające przed opadem promieniotwórczym.

Schrony wykonuje się w czasie pokoju, podczas realizacji nowych inwestycji, natomiast ukrycia zarówno w czasie pokoju, zagrożenia jak i wojny.

Istniejące budowle ochronne zlokalizowane są pod budynkami mieszkalnymi, użyteczności publicznej, w zakładach pracy, jak i jako obiekty wolnostojące.

Obecna ilość istniejących budowli ochronnych nie zapewnia miejsc dla całej ludności miasta. Dlatego też w razie zagrożenia należy wykorzystywać do ochrony ludności wszelkiego rodzaju tune­le, przejścia podziemne, piwnice i inne pomieszczenia odpowiednio je przygotowując.

EWAKUACJA LUDNOŚCI

Ewakuacja polega na zorganizowanym przemieszczeniu ludności z rejonów, w których przebywanie może zagrażać życiu lub zdrowiu do rejonów bezpieczniejszych.

Informacja o przeprowadzeniu ewakuacji ludności zostanie przekazana poprzez rozplakatowa­ne obwieszczenia i w komunikatach podawanych przez lokalne mass media.

Ewakuację planową przewiduje się dla ludności miasta obronnie i produkcyjnie niezaangażowanej. Do tej grupy ludności zalicza się:

- matki (opiekunów) z dziećmi do lat 8;

- osoby w wieku poprodukcyjnym;

- osoby chore i niepełnosprawne.

Ewakuację ludności opiera się o transport autobusowy, dopuszcza się również ewakuację mieszkańców własnymi pojazdami (samo ewakuacja kierowana).

Ludność ewakuuje się poprzez jeden z - przygotowanych wcześniej - punktów ewidencyjno-załadowczych (PEZ), które są powiązane terytorialnie z miejscem zamieszkania.

W PEZ rejestruje się i wydaje karty ewakuacji osobom, którym przed zarządzeniem ewakuacji kart tych nie wydano. Karta ewakuacji ważna jest tylko z dowodem tożsamości. W razie jej utraty lub zniszczenia należy niezwłocznie powiadomić organ, który ją wydał. Kartę należy utrzymywać w ciągłej aktualności. Karta wraz z dokumentem tożsamości stanowi podstawę do wydania przysługu­jących świadczeń, zakwaterowania w rejonie rozmieszczenia, przebywania w tym rejonie i porusza­nia się.

W PEZ informuje się również ludność o organizacji ewakuacji oraz kieruje do miejsc załadunku, z których następnie odjeżdża w zorganizowanych kolumnach do miejsc przeznaczenia. W punktach tych udziela się też zezwolenia na opuszczenie miasta (rejonu ewakuacji) własnym środkiem transportowym (jeśli wcześniej nie dokonano tej czynności).

Każda ewakuowana osoba może zabrać nie więcej niż 50 kg bagażu, w tym powinna zabrać żywność na okres 3 dni. Do transportu bagaży ewakuowanych osób zaplanowano dodat­kowe samochody ciężarowe.

Ludność opuszczająca swoje dotychczasowe miejsca zakwaterowania powinna wyłączyć urządzenia domowe, wyłączyć dopływ wody, gazu i energii elektrycznej, pozamykać okna i drzwi. W nowych miejscach zakwaterowania zabezpieczenie socjalno-bytowe organizują lokalni sze­fowie OC i szef OC województwa. W razie wprowadzenia systemu reglamentowania zaopatrzenia terenowa administracja samorządowa wydaje ewakuowanej ludności bony (talony) na podstawie odcinków "B" kart ewakuacji.

PROFILAKTYKA PRZECIWPOŻAROWA W BUDYNKACH MIESZKALNYCH

Profilaktyka przeciwpożarowa w budynkach mieszkalnych polega na właściwym przygotowaniu budynków do ochrony przeciwpożarowej poprzez wykonanie następujących przedsięwzięć:

- usunięcie wszystkich zbędnych materiałów łatwopalnych,

- zabezpieczenie budynków w podręczne środki gaśnicze i w podręczny sprzęt gaśniczy,

- przygotowanie i oznakowanie wyjść zapasowych, korytarzy i przejść, z których powinny być usunięte wszystkie przedmioty,

- oszklenie wszystkich otworów okiennych na strychach, w piwnicach, klatkach schodowych itp.(zapobiega przedostaniu się iskier, a tym samym rozprzestrzenianiu się ognia),

- utrzymanie w odpowiednim stanie dojazdów i punktów czerpania wody,

- kontrolowanie instalacji elektrycznej i gazowej,

- zachowanie ostrożności podczas korzystania z pieców węglowych,

- zapoznanie się ze sposobami likwidacji zarodków pożarów,

- przy wejściach (włazach) z klatki schodowej na strych i ze strychu na dach powinny być zain­stalowane mocne, wygodne drabinki.

Na drzwi i okna, na klatkach schodowych i przejściach między nimi, wyjściach na dachu itp. nie zakładać krat. Krata utrudnia ewakuację podczas pożaru oraz wydłuża czas oczekiwania na pomoc strażaków. W obawie przed złodziejami należy zakładać kraty z możliwością otworzenia ich od wewnątrz. Klucz należy zostawić w miejscu znanym wszystkim domownikom. Pamiętać należy, że może to być jedyna droga ewakuacji. Korytarzy i dojść do mieszkań nie należy zastawiać sprzętami, gdyż w ten sposób utrudnia się drogę ewakuacji oraz dojście ratowników.

W ramach profilaktyki przeciwpożarowej przy eksploatacji urządzeń energetycznych :

- nie stosować bezpieczników o większej mocy, niż wskazane, nie "watować" bezpieczników topikowych,

- używać tylko tyle odbiorników prądu elektrycznego, na ile obliczono moc instalacji elektrycz­nej;

nadmierne obciążenie instalacji powoduje przegrzewanie się przewodów wypalanie sty­ków w gniazdkach, puszkach rozgałęźnych,

- nie eksploatować uszkodzonych urządzeń elektrycznych,

- nie ustawiać sprzętu telewizyjnego i radiowego na nie wentylowanych regałach, na półkach obłożonych książkami i innymi materiałami palnymi, ponieważ powolne i długotrwałe nagrze­wanie zakurzonych przedmiotów może doprowadzić do zapłonu,

- nie podłączać odbiorników energii poprzez stosowanie prowizorek oraz przedłużaczy elek­trycznych,

- nie ustawiać elektrycznych urządzeń grzewczych w pobliżu materiałów palnych (mebli, firanek itp.).

W ramach profilaktyki przeciwpożarowej przy eksploatacji urządzeń gazowych :

- nie przechowywać w mieszkaniu więcej niż 2 butle gazowe o ładunku nie przekraczającym 11 kg (nie podłączonych do urządzeń gazowych),

- nie przechowywać butli gazowych w pomieszczeniach poniżej poziomu terenu (piwnicach, klatkach

schodowych). Gaz propan-butan jest cięższy od powietrza i w przypadku zalegania grozi wybuchem,

- nie zatykać przewodów wentylacyjnych, ponieważ w przypadku braku odpowiedniej ilości po­wietrza

gaz nie ulega całkowitemu spalaniu i wtedy powstaje niewyczuwalny tlenek węgla i można ulec

zatruciu,

- okresowo zlecać czyszczenie kanałów wentylacyjnych i kominowych; zaniedbanie tych czynności jest często przyczyną śmiertelnych zatruć tlenkiem węgla, szczególnie w czasie kąpieli w łazienkach

wyposażonych w piece gazowe,

- nie należy ogrzewać mieszkania kuchnią gazową, gdyż takie praktyki bardzo często kończą się poważnymi zatruciami,

- stosując gazowe urządzenia promiennikowe wyposażone w katalizatory należy pamiętać, że mogą być używane w pomieszczeniach o powierzchni powyżej 40 m2 , w których nie przeby­wają stale ludzie,

nie ustawiać urządzeń grzewczych w pobliżu materiałów palnych (mebli, firanek itp.).

Nieostrożność i niezachowanie elementarnych zasad bezpieczeństwa pożarowego to główne przyczyny powstania większości pożarów , dlatego należy:

- nie pozwalać, by dzieci bawiły się ogniem otwartym, materiałami pirotechnicznymi czy urzą­dzeniami

elektrycznymi. Nigdy nie pozostawiać małoletnich dzieci bez opieki,

- nie spalać śmieci w śmietnikach,

- nie zaprószyć ognia w zsypie na śmieci,

- nie palić papierosów w łóżku lub fotelu przed zaśnięciem,

- nie zapalać świec stojących pod półkami lub lamp z abażurem przylegającym bezpośrednio do palnych mebli. Nagrzewanie może trwać wiele godzin, aż do momentu zapalenia,

- nie pozostawiać włączonej kuchenki gazowej bez dozoru. Kipiąca woda z garnka może dopro­wadzić do wybuchu zgaszonego, ulatniającego się gazu,

- należy posiadać gaśnicę proszkową o wadze minimum 2 kg , którą w razie konieczności bę­dzie można ugasić pożar w zarodku. Taką gaśnicą można gasić palące się urządzenia elek­tryczne będące pod napięciem.

Kiedy wyjeżdżamy na dłuższy czas z domu musimy pamiętać o wyłączeniu zasilania prądem elektrycznym oraz zakręcić zarówno zawór gazowy jak i wody. Sąsiadom pozostawiamy informację, gdzie będziemy przebywać. W przypadku posiadania butli gazowej należy dokładnie zakręcić zawór.

W sytuacjach gdy powstanie pożar :

- dzwonić pod numer straży pożarnej (tel. 998)

- o ile jest to możliwe należy w zarodku ugasić pożar przy pomocy posiadanych środków (gaśni­ca,

woda), pamiętając o bezpieczeństwie własnym i innych osób,

- do gaszenia pożaru urządzeń elektrycznych nigdy nie należy stosować wody,

- o zagrożeniu należy powiadomić sąsiadów,

- w przypadku gdy nie można opuścić mieszkania należy przejść do pomieszczeń najdalej po­łożonych od miejsca gdzie się pali i krzykiem wzywać pomocy,

- należy pamiętać o odłączeniu dopływu energii elektrycznej {wyłączyć bezpieczniki).

W sytuacjach gdy poczujemy gaz :

- powiadomić należy pogotowie gazowe (tel. 992) i administrację,

- powiadomić sąsiadów,

- nie włączać światła ani żadnych urządzeń elektrycznych, nie zapalać zapałek ani zapalniczek czy też urządzeń iskrzących,

- zamknąć zawór gazu w mieszkaniu,

- otworzyć szeroko okna powodując wywiew gazu na zewnątrz, zmniejszając w ten sposób jego stężenie.